Dlaczego najkrótszy dzień w roku ma znaczenie?

W 2024 roku przesilenie zimowe nastąpiło w piątek, 21 grudnia o godzinie 10:20 czasu polskiego. Jest to wyjątkowy moment w kalendarzu astronomicznym, który co roku przyciąga uwagę nie tylko naukowców, ale także wszystkich, którzy z niecierpliwością czekają na powrót dłuższych dni. Dzień jest wtedy najkrótszy, a noc najdłuższa w roku. Zjawisko to oznacza również początek astronomicznej zimy. Od tego momentu każdego dnia słońce będzie świecić nieco dłużej, co przynosi nadzieję na nadchodzącą wiosną.

Ile trwa najkrótszy dzień w Polsce?

To, jak długi jest najkrótszy dzień w 2024 roku, zależy od miejsca w kraju, w którym się znajdujemy. W punkcie najdalej wysuniętym na północ będzie to około 7 godzin i 10 minut, natomiast na południe – 8 godzin i 15 minut. Na przykład w Warszawie jasno zrobiło się o 7:43, a ciemno już o 15:25, podobnie jak w Gdańsku gdzie słońce wzeszło o 8:05, co dało dzień trwający nieco ponad 7 godzin. To oznacza, że najdłuższa noc roku mogła trwać nawet ponad 16 godzin! Różnice w długości dnia są efektem kształtu Ziemi i jej nachylenia względem Słońca.

Zjawisko astronomiczne i jego przyczyny

W momencie przesilenia zimowego Słońce znajduje się w zenicie nad Zwrotnikiem Koziorożca, co sprawia, że jego promienie padają na półkulę północną pod najmniejszym kątem w ciągu całego roku. To właśnie różnice pomiędzy rokiem zwrotnikowym i kalendarzowym sprawiają, że przesilenie może wypadać pomiędzy 20 a 22 grudnia. Podczas gdy na półkuli północnej przeżywamy najkrótszy dzień, na półkuli południowej ma miejsce najdłuższy dzień roku – przesilenie letnie.

Co nas czeka po przesileniu zimowym?

Po przesileniu zimowym dni stopniowo zaczną się wydłużać, aż do przesilenia letniego, które w 2025 roku przypadnie 21 czerwca. Tego dnia Słońce będzie świecić przez 16 godzin i 47 minut, czyli o prawie 9 godzin dłużej niż podczas przesilenia zimowego. Początkowo różnice będą ledwo zauważalne, ale z każdym tygodniem światła dziennego będzie wyraźnie przybywać. Pomiędzy tymi wydarzeniami pojawi się jeszcze jeden symboliczny moment – równonoc wiosenna – która w 2025 roku nastąpi 20 marca. To moment, kiedy dzień i noc trwają dokładnie tyle samo. Przesilenie zimowe przypomina nam o cykliczności natury i nieuchronnym nadejściu cieplejszych, jaśniejszych dni.