Wprowadzenie: Niemcy na Rozdrożu
Niemcy, największa gospodarka Europy, przechodzą obecnie okres fundamentalnych zmian. Friedrich Merz objął stanowisko kanclerza Niemiec 6 maja 2025 roku, obejmując stery kraju w niezwykle wymagającym momencie historycznym. Znaczenie tych przemian wykracza daleko poza granice Niemiec – decyzje Berlina wpływają na całą Unię Europejską, w tym bezpośrednio na Polskę, najważniejszego handlowego partnera naszego zachodniego sąsiada.
Wyzwania Gospodarcze i Recesja
Rok 2024 był najpewniej drugim z rzędu rokiem, kiedy PKB Niemiec obniżył się – według konsensusu i prognoz Bundesbanku o 0,2%. Niemiecka gospodarka zmaga się z głębokimi problemami strukturalnymi. Słabe wyniki niemieckiej gospodarki są odzwierciedleniem jej bolączek strukturalnych – problemów z dostosowaniem firm do wyższych kosztów energii oraz zmian w motoryzacji ale też rosnącej konkurencji z Chin. Dla Polski sytuacja ta ma bezpośrednie konsekwencje – eksport do największej europejskiej gospodarki obniżył się o 4,7% r/r, a jej udział w polskim eksporcie ogółem spadł do 27,1% z 28,1%.
Friedrich Merz i Nowy Kierunek Polityczny
Przyspieszone wybory przeprowadzone 23 lutego 2025 roku wygrał blok CDU/CSU, a lider chadecji Friedrich Merz stał się kanclerzem. Jako długoletni rywal centrowyj kanclerz Angeli Merkel, stosunkowo prawicowy Merz został przewodniczącym partii CDU w styczniu 2022 roku. Nowy kanclerz stanowczo odcina się od współpracy z prawicową Alternatywą dla Niemiec (AfD), co podkreślił zarówno przed, jak i po wyborach.
Relacje z Polską i Polityka Zagraniczna
Kanclerz Niemiec Friedrich Merz zapowiedział przyspieszenie prac w sprawie zwrotu polskich dóbr kultury, co sygnalizuje nową jakość we wzajemnych relacjach. Nowa polsko-niemiecka deklaracja, która będzie fundamentem współpracy na kolejne lata, obejmuje trzy priorytety, jednym z nich jest bezpieczeństwo i obrona. W zakresie wsparcia dla Ukrainy Merz stale zapewnia o swoim wsparciu, jest gotów zacieśnić współpracę z Polską, Wielką Brytanią i Francją w tej kwestii.
Perspektywy i Znaczenie dla Regionu
Niemcy pod przywództwem Friedricha Merza stoją przed koniecznością modernizacji gospodarki, reformy polityki migracyjnej oraz redefinicji swojej roli w Europie w kontekście powrotu Donalda Trumpa do Białego Domu. Dla Polski i całej Europy Środkowo-Wschodniej oznacza to zarówno wyzwania, jak i nowe możliwości. Sukces reform gospodarczych w Niemczech może pozytywnie wpłynąć na naszą gospodarkę, a zacieśnienie współpracy w obszarze bezpieczeństwa wzmocni wschodnią flankę NATO. Najbliższe miesiące pokażą, czy nowy kanclerz potrafi skutecznie odpowiedzieć na te bezprecedensowe wyzwania.
