Wstęp: Nowa era dla jakości powietrza w Krakowie
Od 1 stycznia 2026 roku w Krakowie zacznie obowiązywać Strefa Czystego Transportu (SCT) – jedna z najważniejszych zmian w polskiej infrastrukturze miejskiej ostatnich lat. SCT obejmie około 60% obszaru Krakowa, wprowadzając nowe zasady wjazdu dla pojazdów o wysokiej emisji spalin. To rozwiązanie, które ma poprawić jakość powietrza w mieście, będące drugim źródłem zanieczyszczeń po ruchu samochodowym. Od 8 grudnia 2025 r. mieszkańcy mogą korzystać z nowego systemu obsługi Strefy Czystego Transportu, przez który będzie można sprawdzić status swojego pojazdu i złożyć wnioski o uprawnienia do wjazdu.
Zasady i wymogi Strefy Czystego Transportu
Rada Miasta Krakowa przyjęła uchwałę wprowadzającą od 1 stycznia 2026 roku Strefę Czystego Transportu, obejmującą mniej więcej połowę powierzchni miasta. Strefa rozciąga się wewnątrz IV obwodnicy, obejmując najważniejsze drogi zarządzane przez Prezydenta Miasta Krakowa.
Kluczowe wymogi dla pojazdów są jasno określone. Samochody benzynowe będą mogły swobodnie wjeżdżać do strefy, gdy spełniają normę Euro 4 lub zostały wyprodukowane w roku 2005 albo później. Dla pojazdów z silnikiem diesla wymogi są bardziej restrykcyjne – wymagana jest norma Euro 6 lub rok produkcji 2014 i nowsze dla aut osobowych do 3,5 tony.
Pojazdy z całej Polski, spełniające wymagane normy emisji będą mogły wjeżdżać do strefy bez zgłaszania i opłat, a dane takich pojazdów zostaną automatycznie zaczytane z bazy Centralnej Ewidencji Pojazdów. Szacuje się, że około 80% krakowian nie będzie musiało podejmować żadnych działań, by poruszać się po mieście.
Zwolnienia dla mieszkańców i system rejestracji
Władze Krakowa przewidziały szeroki system zwolnień, szczególnie dla mieszkańców miasta. Bezterminowe zwolnienia będą przysługiwać wszystkim mieszkańcom Krakowa – właścicielom, współwłaścicielom i użytkownikom długoterminowym, pod warunkiem wcześniejszej rejestracji pojazdu w systemie ZTP, dotyczy to samochodów nabytych przed wejściem uchwały, bez względu na standard ich emisji.
System SCT dostępny jest poprzez stronę www.sct.krakow.pl, a 9 grudnia 2025 r. uruchomiono kafelka SCT w aplikacji mKraków, umożliwiając korzystanie z systemu także z poziomu urządzeń mobilnych. Od 15 grudnia 2025 r. uruchomiono Punkty Obsługi Mieszkańców, w których można uzyskać pomoc w obsłudze systemu, potwierdzić dokumenty oraz uzyskać informacje dotyczące uprawnień.
System opłat dla pojazdów niespełniających norm jest stopniowany. Od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2028 r. będzie obowiązywać opłata godzinowa – 2,50 zł/h, przez dwa lata przewiduje się też dzienną opłatę: 5 zł za dobę w roku 2026 oraz 15 zł za dobę w roku 2027, a abonament miesięczny wyniesie: 100 zł w roku 2026, 250 zł w roku 2027 i 500 zł w roku 2028.
Podsumowanie: Znaczenie dla mieszkańców i przyszłość
Wprowadzenie Strefy Czystego Transportu to przełomowy moment dla Krakowa i całej Polski. Kraków staje się drugim miastem w Polsce z funkcjonującą strefą czystego transportu, dołączając do ponad 320 takich stref działających w Europie. Dla mieszkańców oznacza to realną szansę na poprawę jakości powietrza i warunków życia w mieście.
Okres przejściowy do końca 2028 roku ma pozwolić mieszkańcom i przyjezdnym na przygotowanie się do nowych wymogów. Po tym terminie pojazdy niespełniające norm nie będą mogły wjeżdżać do strefy. System monitorowania oparty będzie na 135 istniejących i 35 nowych kamerach rozpoznających tablice rejestracyjne.
Dla osób planujących poruszanie się po Krakowie kluczowe jest sprawdzenie statusu swojego pojazdu w systemie oraz, w razie potrzeby, zarejestrowanie go lub skorzystanie z jednej z dostępnych opcji zwolnienia. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie www.sct.krakow.pl oraz pod numerem telefonu Krakowskiego Centrum Kontaktu: 12 616 55 55.
