Czym jest Święto Chanuki?

Chanuka, nazywana także Świętem Świateł, to doroczne święto żydowskie trwające osiem dni, począwszy od 25 dnia miesiąca kislew według kalendarza żydowskiego. Chanuka należy do najważniejszych, a zarazem najbardziej radosnych świąt judaizmu. Słowo „chanuka” oznacza „poświęcenie”, co stanowi nawiązanie do historycznych wydarzeń związanych z odzyskaniem Świątyni Jerozolimskiej.

Historia i Geneza Święta

Chanuka upamiętnia ponowne poświęcenie Świątyni Jerozolimskiej w roku 165 p.n.e. Święto to upamiętnia dzieje zapisane w I i II Księdze Machabejskiej, która mówi o wojnie wyzwoleńczej w 164 r. p.n.e., gdy powstańcy Judy Machabeusza pokonali wojska hellenistycznej dynastii Seleucydów i oczyścili Świątynię Jerozolimską z pogańskich bóstw.

Zaraz po oczyszczeniu świątyni kapłani zauważyli, że olej zgromadzony do rytualnego świecznika wystarczy zaledwie na jeden dzień. Jednak w cudowny sposób świecznik palił się aż przez osiem dni. Ten cud stanowi centralny punkt obchodów Chanuki i wyjaśnia, dlaczego święto trwa właśnie osiem dni.

Tradycje i Obyczaje Chanukowe

Z Chanuką związany jest rytuał zapalania świateł, świec lub lampek oliwnych, umieszczonych na specjalnym chanukowym świeczniku – chanukii. Pierwszego dnia po zachodzie słońca zapala się pierwszą świecę od lewej strony. Drugiego dnia dwie i później każdego dnia o jedną więcej, aż do dnia ósmego.

Powstała tradycja osnuta wokół naleśników, placków ziemniaczanych (latkes), racuchów i pączków (sufganijot) nadziewanych dżemem, czyli potraw przygotowywanych na oliwie. Podczas Chanuki dzieci bawią się bączkiem swiwon, na którego bokach wypisane są litery: nun, gimel, he, szin, które są pierwszymi literami słów w zdaniu „wielki cud zdarzył się tam”.

Znaczenie Współczesne

Chanuka to święto światła, które symbolizuje wolność oraz zwycięstwo dobra i mądrości. W Izraelu Chanuka nabrała nowego, dodatkowego znaczenia, bowiem przypomina odrodzenie narodu żydowskiego. Podczas Chanuki zabroniona jest publiczna żałoba i post, bowiem jest to święto radosne.

Podobnie jak Boże Narodzenie, święto ma charakter podniosły, radosny i rodzinny. To czas, gdy rodziny spotykają się, zapalają świece, śpiewają pieśni i celebrują wspólnie swoje dziedzictwo kulturowe, przekazując tradycje kolejnym pokoleniom.