Wprowadzenie: Dlaczego szczepienia są ważne?
Szczepienia ochronne stanowią jeden z najskuteczniejszych sposobów ochrony przed chorobami zakaźnymi. Dzięki prowadzonym powszechnym programom szczepień niektóre choroby jak błonica, poliomyelitis, tężec noworodków, różyczka wrodzona i odra zostały ograniczone lub całkowicie wyeliminowane. W Polsce corocznie Główny Inspektor Sanitarny publikuje Program Szczepień Ochronnych (PSO), który określa kalendarz szczepień obowiązkowych i zalecanych dla dzieci oraz dorosłych.
Kluczowe zmiany w Programie Szczepień Ochronnych na 2025 rok
Główny Inspektor Sanitarny przedstawił plany na 2025 rok, które obejmują aktualizację Programu Szczepień Ochronnych, nowelizację ustawy dotyczącej elektronicznej karty szczepień, ulepszenie systemu zgłaszania niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz skuteczniejsze egzekwowanie obowiązku szczepień. Powszechny Program Szczepień przeciw HPV od 1 września 2024 r. obejmuje dziewczęta i chłopców po ukończeniu 9 lat do 14 lat.
Szczepienia w aptekach – większy dostęp dla pacjentów
Od sierpnia 2025 roku wzrosła liczba szczepień dostępnych w aptekach. Szczepienia w aptekach obejmują m.in. COVID-19, grypę, kleszczowe zapalenie mózgu, błonicę, tężec, krztusiec, HPV, pneumokoki, półpasiec oraz odrę, świnkę i różyczkę. Takich aptek jest aktualnie ponad 1600 w całej Polsce. Podanie szczepień zalecanych jest bezpłatne, płaci za nie Narodowy Fundusz Zdrowia.
Szczepienia przeciw COVID-19 w sezonie 2025/2026
Bezpłatne szczepienia przeciw COVID-19 w sezonie 2025/2026 będą prowadzone przy użyciu szczepionki mRNA Spikevax LP.8.1. Wystawianie skierowań rozpocznie się od 9 września 2025 roku, a zapisy na wizyty w pierwszym tygodniu szczepień będą możliwe od 15 września 2025 roku.
Wyzwania i perspektywy
Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że w niektórych województwach liczba niezaszczepionych dzieci osiągnęła poziom zagrażający ochronie populacyjnej przed chorobami zakaźnymi. Eksperci zwracają uwagę na konieczność walki z dezinformacją oraz zwiększenia dostępności szczepionek skojarzonych, które są bardziej komfortowe dla dzieci.
Podsumowanie
Rok 2025 przynosi istotne zmiany w systemie szczepień w Polsce. Rozszerzenie dostępu do szczepień w aptekach, program szczepień przeciw HPV dla wszystkich dzieci oraz nowe regulacje dotyczące elektronicznej karty szczepień mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa zdrowotnego Polaków. Szczepienia pozostają kluczowym elementem profilaktyki chorób zakaźnych i wymagają świadomego podejścia zarówno ze strony pacjentów, jak i systemu ochrony zdrowia.
